بەرگی یەکەم
شوێنی سروشتی
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
لەم بەرگەدا باس لە جوانییە سروشتییەکانی هەڵەبجە دەکرێت، لەوانە شاخەکان، دەشتاکان و سەیرانگاکان کە سیمایەکی ناوازەیان بە ناوچەکە بەخشیوە.
بەرگی یەکەم
ئامادەکردنی: لیژنهی هاوبهشی زانكۆی ههڵهبجه و ڕێكخراوی خاڵ
لەم بەرگەدا باس لە جوانییە سروشتییەکانی هەڵەبجە دەکرێت، لەوانە شاخەکان، دەشتاکان و سەیرانگاکان کە سیمایەکی ناوازەیان بە ناوچەکە بەخشیوە.
کۆمەڵێک ئەشکەوتن کەوتوونەتە چیای هەیان لە سنوری گوندەکانی کانی ئاسکان و چنارەی زێڕوون. بەزۆری ڕاوچی بەکاریهێناون. بەهۆی سەختیی ناوچەکەوە ئاژەڵە کێوییەکان کەڵەلانی خۆیان تێدا دروستکردووە و لەوێ خۆیان حەشاردەدەن. بەناوبانگترینیان دوو ئەشکەوتن بەناوی هەیانی تەڕ و هەیانی وشک.
ئەشکەوتێکە کەوتووەتە بەرزاییەکانی گوندی چنارەی زێروون لە بناری چیای سورێن لە شارۆچکەی (خورماڵ). بەشی ناوەوەی فراوانە. بەڵام شوێنەکەی سەختە و بەهۆی بەرزیەکەیەوە، کە داڵی پێوە نیشتووە و هێلانەیان کردووە، ئەو ناوەی لێنراوە.
کەوتووەتە (سەربەڵخ)، بە ئەشکەوتی حەزرەتی (زەردەشت) بە ناوبانگە. کانییەکی لە تەنیشتە پێیدەڵێن (وەرمەڕ). لە نووسراوی (زازاکان) و (زەردەشتیەکان)دا بەهەمان ناو هاتووە و بە ئەشکەوتی (زەردەشت) ناونراوە.
کەوتووەتە باکوری خۆرهەڵاتی گوندی یاڵانپێ لە شارۆچکەی (خورماڵ). (١٣٦٢م) لە ئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە. کەوتووەتە دامێنی چیای سوتنەجەڕ و بە ئاڕاستەی باشوری خۆرئاوا هەڵکەوتووە. لە باکورەوە لوتکەی سوتنەجەڕ و دۆڵە قوڵە و گڵوەو چنوری و هەزار دۆڵاوی و لوتکەی حاجی تایب و ڕاپانەو غازی و ڕەنگینی بچوک و کەلەوێ و دۆڵی سماقان و ڕاگا پاڵنگ و خۆرهەڵاتەوە دۆڵی وشکەناوی سەروو و دۆڵی شەوگە و ڕاو ولێ و دۆڵی ڕەنگین و کانی خاڵۆسان و کانی ڕەنگین و خەوگە چیا و مەیدانی یەڵانپەیان، لە باشورەوە باسکە دۆڵ و دۆڵی لاو مرۆیی و لوتکەی کەلی زەرد و ملەگاو دۆڵاوی، لە خۆرئاواوە ئەشکەوتی ولەدەر و دەرە ونکەرە و دەرەو زەردابی و بانی کونە سەرد، دەورەیانداوە. بەرزییەکی زۆری هەیە و دەڕوانێتە سەر ناوچەکانی چواردەوری لە گوندی یاڵانپێ و بانیشار و بناری چیای سورێن و دەشتی شارەزوور. ٢٣٠ مەتر لە ڕێگای مەرزی مڵەخوردەوە دوورە و خەڵکی دێ بە تایبەتی بەهاران سەردانیدەکەن، جگەلەوەی پەناگەیەکە بۆ ئاژەڵ و باڵندە کێوییەکانی ناوچەکە.