زانیارینامەی پارێزگای هەڵەبجە

زانیارینامەیەکی دەوڵەمەند بۆ زانیاری گشتی و زانستی بە زمانی کوردی لەسەر پارێزگای هەڵەبجە. لێرەدا هەموو شتێک دەدۆزیتەوە.

خڕاوبردوو

کەوتووەتە گوندی (نەوێ) لە بناری چیای سورێنی سەر بە ناحیەی (خورماڵ). دەشتی زەوەر کەوتوووەتە بەردەمی. بەهۆی ئەوەی لافاوی زۆر، لە سەردەمی کۆندا، خڕە بەردی زۆری تێدا کۆکردووەتەوه،‌ ئەو ناوەی لێنراوە.

زیاتر ببینە

فەقێ ئەحمەد

کەوتووەتە خۆرئاوای گوندی (گڵێجاڵ) لە بناری چیای خۆشک. فەقێ ئەحمەد باپیری یەکێک لە خێڵەکانی عەشیرەتی (گڵێجاڵ)ـە. بەهۆی ئەوەی گۆڕی فەقێ ئەحمەد لەو گۆڕستانەیە بەناوی ئەوەوە ناونراوە.

زیاتر ببینە

ئیسماعیل جەمیل محەممەد

وەرزشەوانێکی دێرینە. ناوی (ئیسماعیل جەمیل محەممەد کاکل)ـە. ساڵی ١٩٦٨ لە هەڵەبجە لەدایکبووە، هەتاوەکو قۆناغی ئامادەیی خوێندوویەتی. لە تیپی میللیی وەرزشی شنروێ یاریکردووە، هەر لە هەمان کاتدا یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی شنروێ لە هەڵەبجە، بۆ مەڵبەندی لاوانی هەڵەبجە و هەڵبژاردەی هەڵەبجە یاریکردووە. یاری تۆپیپێ و گۆڕەپان و مەیدانی ئەنجامداوە. لە ئێستادا فەرمانبەرە لە گەنجینەی هەڵەبجە.

زیاتر ببینە

خالید حەمەئەمین جەلال

وەرزشەوانێکی دێرینە. ناوی (خالید حەمەئەمین جەلال یوسف)ـە. ساڵی ١٩٧١ لە گوندی (بەڵخە) لەدایکبووە. تا قۆناغی دووەمی پەیمانگای پێگەیاندنی مامۆستایانی لە سلێمانی خوێندووە. لە ئێستادا پێشمەرگەیە لە هەڵەبجە. لەم تیپە وەرزشییانەدا یاریکردووە: (دڵسۆزی برایەتی، بێسارانی)، لە هەولێر لە ئۆردوگای گردەچاڵ، لە ئۆردوگای زاریعان سەر بە شاری خووی سەر بە پارێزگای ئورومییە لە هەڵەبجەییەکان یاریکردووە. لە کاتی سەربازیشدا، لە شاری تکریت لە سەربازگەی بنەڕەتی لە تیپی تۆپیپێی ئەم سەربازگەیە یاریکردووە.

زیاتر ببینە

مێشلە

کەوتووەتە سنوری گوندی بەڵخە و لەسەر ڕێگای سەرەکیی تەوێڵەیە. زیاتر وەک هاوینەهەوارێک دەناسرێت. لەسەردەمی دەسەڵاتی (بێگەبەگی ئەردەڵان)یدا شوێنی حەوانەوە و پشوودانی دەسەڵاتدارانی ئەردەڵانی بووە. ماوەیەکی زۆریش چایخانەیەکی تێدابووە وەک کاروانسەرا و شوێنی حەوانەوەی ڕێبواران بەکارهاتووە. مێشلە لە سەرچاوە عەرەبیەکاندا بە (مشعله) ناوی هاتووە. قەڵای مێشلە بە یەکێک لەناوچە شوێنەواریەکان دادەنرێت. لەشەڕی عێراق و ئێراندا قەڵاکە کراوەتە سەنگەرێک و سریەیەک لە سوپای عێراقی تێدا جێگیرکراوە. لە ئێستادا خانویەکی تەختە و چەندین کەپر و چایخانەی لێ دروستکراوە.

زیاتر ببینە

گوڵان

دۆڵێکى نيمچەقوڵى شێدار و ئاودار و پڕ لە دارودەوەنە، بە دووریى دوو کيلۆمەتر کەوتووەتە خۆرئاواى سەنتەرى شارى هەڵەبجەوه. هاوسنوری گۆڕستانى (گوڵان)ـە. بە ئاڕاستە‌ى بەرزاييەکانى نێوان هەردوو چياى (شنروێ و باڵامبۆ) درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە (کانى زڕگوێز). لە ڕابردودا زياتر سەوزتر و ئاودارتر بووە و جێگەى گەشت و سەيرانى بەشى زۆرى شارنشينانى هەڵەبجە بووه. چەمێکى وەرزيى تێدايە، کە بە درێژايى ‌وەرزى زستان ئاوى پێدا دەڕوات، بەڵام لەوەرزى هاوين بەهۆى ئاودێرى لەبەشەکانى سەرەوەى ئەم دۆڵە ئاوەکەى وشکدەکات ياخود زۆر کەم دەبێتەوە.

زیاتر ببینە

هەنگاوێک بۆ وریابونەوە

بەرهەمی گروپی دوای ١٦/٣یە. لە نوسین و دەرهێنانی (مەریوان مەعسوم دەرەمەڕی)یە. ساڵی ٢٠١١ لە هۆڵی گوڵعەنبەر لە شارۆچکەی خورماڵ نمایشکراوە.

زیاتر ببینە

حاجى دلوستان

ناوى تەواوى (دلوستان عبدالمحمد حمە امین)ە و بە (حاجى دلوستانى نەوڕۆڵى) ناسراوە. لە ساڵى ١٩٥٤ لە گوندى پریسى سەروو لەدایکبووە. لە ساڵى ١٩٦٦ لەگەڵ کەسایەتیى ناسراو و خێرخواى شارى هەڵەبجەى شەهید بە ناوى (ڕەشید ڕەسوڵ محەمەد)، کە بە (ڕەشەى ڕەسوڵى قەساب) ناسراوە ژیانى هاوسەرگیرى پێکهێناوە. ئێستا لە ژیاندا ماوە. حاجى دلوستان لە ساڵى ٢٠٢٠ بەهۆى بینینى خەونێکەوە لەسەر ئەرکى خۆى و منداڵەکان و نەوەکانى بڕیارى دروستکردنى مزگەوێکى لەسەر ڕێگەى گوندى پریس داوە. زەویى مزگەوتەکەش لەلایەن (حاجى سادق حسێن پریسی)یەوە دابینکراوە و پێشکەش بە مزگەوتەکە کراوە.

زیاتر ببینە

هانەنەوە

کەوتووەتە سنوری گوندی (هانەیدن)ی سەر بە ناحیەی (بیارە). لەبەردەم شاخی هەسوون لە خۆرهەڵاتی گوندی (هانەیدن)ـەوە دەستپێدەکات، تا دەگاتە تەنیشت گوندەکە و لەگەڵ چەمی (شەڵواندڕ) یەکدەگرن و تێکەڵ بە چەمی ماماشکێ دەبن. درێژییەکەی دوو کیلۆمەترە. ئاوی کانییەکانی (هانەنەوە، قەڵای داڵ، هەردووکانی هانەتوتمان) دەڕژێنە سەری‌.

زیاتر ببینە

سەردەشت نیعمەت محەممەد

ساڵی ١٩٨٠ لە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە. تا قۆناغی سەرەتایی خوێندووە. لە ژیانی وەرزشییدا، یاری بۆ شنروێ و یانەی وەرزشی: هەڵەبجە و یانەی کەمال سەلیم، کردووە. لەگەڵ شنروێ پلەی یەکەم و پلەی دووەمیان بە دەستهێناوە. له ‌ئێستادا لە وڵاتی بەریتانیا دەژی.

زیاتر ببینە

هەموو بەرگەکان

لێرەدا هەموو بەرگەکان کۆکراونەتەوە، بەئاسانی بگەڕێ و ئەوەی دەتەوێت بیدۆزەوە.

شوێنی سروشتی

بەرگی یەکەم

سەرچاوە ئاویەکان

بەرگی دووەم

مێژوو و شوێنەوار، کەلەپوور

بەرگی سێیەم

شوێنی دەستکرد (گوند و شار)

بەرگی چوارەم

کتێب، بەڵگەنامە و بڵاوکراوەکان

بەرگی پێنجەم

کەسەکان بەپێی پۆست

بەرگی شەشەم

کەسەکان بەپێی پیشە

بەرگی حەوتەم

دامودەزگا حکومی و ناحکومیەکان

بەرگی هەشتەم

ناوەندی ڕۆشنبیری و وەرزشی

بەرگی نۆیەم