گۆڕەکانى ناو مزگەوتى پاشا

دواین نوێکردنەوە: 2026-10-23


محەممەد پاشاى جاف لە سەردەمى قايمقامیەتى خۆيدا لە هەڵەبجە دروستيکردووە و خەرجیى مزگەوت و مەلا و فەقێى مزگەوتەکەى لەئەستۆگرتووە و دواى ئەويش کەوتووەتە سەرشانى عوسمان پاشاى جاف و دواتريش خێزان و کوڕەزاکانى، کۆمەڵێک گۆڕى تێدايە، کە هەموويان هى بنەماڵەى بەگزادەى جافن، سەير لەوەدايە گۆڕى هيچ يەکێک لە پاشا و بەگزادە گەورەکانى تێدا نييە، بەڵکو زياتر گۆڕى ژنان و کچانى ئەو بنەماڵەيە و تاقە کوڕێکيانی تێدايە، گۆڕەکان ژمارەيان ١٠ دانەيە، ناشزانرێت لەبەر چ هۆکارێک ئەوانە لەناو مزگەوتەکەدا ئەسپەردە کراون، بەپێى زانيارييەکانى بەهيەخانى کچى حاميدبەگى جاف، ئەوانەى، کە لەو مزگەوتەدا ئەسپەردەکراون ئەمانەى خوارەوەن:

١- ناهيدە عوسمان پاشاى جاف (١٨٨٣ بۆ ١٩٣٨): خێزانى عەلى بەگى مەحموود پاشاى جاف بووە.

٢- ئەختەر عيززەت بەگ: کوڕى عوسمان پاشاى جاف (١٩١٤ بۆ ١٩٤٠)، خێزانى حەسەن فەهمى بەگى جاف بووە.

٣- شەمسە مەجيد بەگی کوڕى عوسمان پاشاى جاف (١٩١١ بۆ ١٩٤٤)، خێزانى ئەحمەد بەگى حەمەساڵح بەگى جاف بووە.

٤- سەعادەتی تاهيربەگی عوسمان پاشاى جاف (١٩٠٤ بۆ ١٩٣٢)، خێزانى ئەحمەدبەگى حەمەساڵح بەگى جاف بووە.

٥- حەلاوە محەممەد (يەعقوب): خێزانى حاميدبەگى جاف (١٨٩٥ بۆ ١٩٥٠).

٦- ئامينە محەممەد عەلى بەگ محەممەد پاشاى جاف.

٧- محەممەد سەروەر: کوڕى حەسەن بەگ کوڕى عەلى بەگ کوڕى مەحموود پاشاى جاف (١٩٤٧ بۆ ١٩٤٩).

٨- ناهيدە حەسەن بەگی کوڕى عەلى بەگ کوڕى مەحموود پاشاى جاف (١٩٤٤ بۆ ٢٩ی ٨ی ١٩٤٥).

٩- خاتوو شيرين: خێزانى تاهيربەگى جاف(؟ بۆ ١٩٤٣)، کە دەکاتە دايکى فاتمەخان و هەورامى بووە.

١٠- ئامينەخان: خێزانى تاهيربەگى جاف، کە سەرەتا جولەکە بووە و پاشان مسوڵمان بووە، دايکى هەريەکە لە مەسعود و سەعادەت بووە.

سەرچاوەکان:

  1. سەردانی مەیدانیی ئامادەکار بۆ شوێنەکە، لە ٢ی ٥ی ٢٠٢٣.

ئامادەکردنی: د. عادل سدیق عەلی

68

هاوبەشی پێبکە

بابەتە هاوپەیوەندیدارەکان

گۆران معروف عارف

بە گۆران مەنشاوی ناسراوە، ٧ی ٣ی ١٩٨٠ لە بیارە لەدایکبووە، دواناوەندی ئیسلامی هەلەبجەی ساڵی ٢٠٠٧ تەواوکردووە. بە شداری چەندین ڤیستیڤاڵی لە شارەکانی هەرێم و عێراق کردووە: لەوانە: سلێمانی، هەڵەبجە، هەولێر، دهۆک، بەغداد، ڕانیەو ...هتد.  لە دەرەوەی هەرێمیش بەشداری چەندین ڤێستیڤاڵی نێودەوڵەتی کردووە. لەوانە: ٢٠١٥ لە تورکیاو  ٢٠١٦ لە ئێران و ٢٠١٧ لە میسر و سعودیەو ٢٠٢٣ لە پاکستان. چەندین خەڵات و بڕوانامەی وەرگرتووە. قورئانی بۆچەندین زاناو قورئانخوین وکەسایەتی دیار خوێندووە. لەوانە: محمود صديق المنشاوي ، د . عبدالفتاح الطاروتي ، أحمد حسنين، شيَخ احمد بن يوسف الازهري ، كمال بةختيار مصري ، مامؤستا  سليمي ، محمد نعمان فليثيني...هتد ئێستا بانگبێژ و قورئانخوێنە لە مزگەوتی ئوسامە لە هەڵەبجە، خێزاندارەو حاوەنی دوو منداڵە، لەهەڵەبجە نیشتەجێێە. 

خۆپیشاندانی ساڵی ١٩٧٧

حکومەتی عێراقی بۆ پشتیوانی هەڵمەتی نەهێشتنی نەخوێندەواری لە ناو شاری هەڵەبجە ڕێپێوانێکی بەە قوتابیان و خوێندکاران دروستکرد، دروشمەکان بریتیبوون لە ئەمڕۆ ڕۆژی شادییە، ڕۆژی نەهێشتنی نەخوێندەوارییە. بە ڵام لە درێژەی ڕێپێوانەکە دورشمەکان دژی حکومەت گۆڕان و بوویە خۆپیشاندانی خوێندکاران و سوکایەتی بە کومەت. لە ئەنجامدا پیاوانی ڕژێم چوونە خوێندنگای شارەزوور و ئەم خوێنکارانە گیران: (عوسمان عەلی بەورە ، مەولود باوەمراد، شێخەی مەلا جەلال، مەحمود محەمەد، نەهرۆ عەبدوڵا زروف، سەلاح ئەفراسیاب) دوار براونەتە ئەمنی سلێمانی و دوو مانگ لە زینداندا بوون.

هەورامانناسی

نووسین: د. عومەرعەبدالعزیز، م. کەمال ئەمین گوڵپی. بابەت: مێژووی هەورامان. چاپی یەکە، ناوەندی ڕێنوێن، ٢٠٢٦، سلێمانی. لە بڵاوکراوەکانی ناوەندی ژیرلایە بۆ کولتور ڕۆشنبیرییە. ناوەڕۆکی پەیوەندار: هەورامان و چەردەیەک لە کولتوور فەرهەنگی  ناوچەی هەورامان، پێکهاتە، جوگرافیاو زمان و ئایین و کەشوهەواو باخداری و پیشەسازی و ناوی شارو شارۆچکەو گوندەکانی هەورامان. کورتەیەکی لەسەر ٢٣ گوندی هەورامان و  باسی ٢٦ زاناو شاعیری ناوچەکەی کردووە. لە گەڵ باسەکانی پیر و ژیرلاو سیاچەمانەو فەرەنجی و کڵاش و کۆمسا و سروشت.

بەمۆ پەروێز عزیزخان

پڕۆفیسۆرە، سەرۆکی زانکۆی هەڵەبجەیە، لە نەوەی ئییبراهیم خانی دەلۆیە. نازاناوی دەلۆیان هەڵگرتووە.  ١ی١ی ١٩٨٠ لە دێی برایم خان لە سەرقەڵای کفری لە دایکبووە. ساڵی ٢٠١٠ لە کۆلیجی یاسای زانکۆی سلێمانی دکتۆرای وەرگرتووە. لە بوارەکانی  کارگێری، وانە وتنەوە، راوێژکاری یاسایی خزمەتی کردووە. لە زانکۆی، ساێمانی، جیهان – ساێمانی، گەشەپێدانی مرۆیی، کەرکووک، کۆلێژی پۆلیس، وانەی وتووەتەوە. خاوەنی دوو کتێب و نۆزدە توێژینەوەیە. ئەندامی سەندیکای مافپەروەرانە. ساڵی ٢٠٠٨-٢٠١٢  ڕاوێژکاری یاسایی بووە لە پەیمانگای نێودەوڵەتی بۆ مافەکانی مرۆیی زانکۆی دیئۆل.-ڕاگری کۆلێژی یاسای زانکۆی جیهان –سلێمانی بووە. ڕاوێژکاری پەرلەمان بووە بە گرێبەست. یاریدەدەری زانکۆی جیهان –سلێمانی بووە بۆ کاروباری کارگێڕی و خوێندکاران بووە. خێزاندارەو خاوەنی دوو منداڵە. 

سومەیە قادر حەمەساڵح

بە سومەیە هەڵەبجەیی ناسراوە. ساڵی ١٩٨٧ لە هەلەبجە لە دایک بووە. دەرچووی ١٢ی ئامادەییە. لە ڕادیۆی یەکگرتوو دەستی بەکاری میدیایی کردووە. پاشان لە ڕادیۆی کوردستان نوسینگەی هەلەبجە کاریکردووە. بۆ ماوەی چوار ساڵ ئامادەکار و پێشکەشکاری چەندین بەرنامە بووە لە ڕادیۆی شارەزوور. لەوانە: بەرنامەی دوانگە، تاکی هۆشیار، ڕێچکە، پرسیار و دیاری، ..هتد. ئێستا لە میدیای نوێ کار دەکات. بەشداری چەندین خولی ڕێکخراوەیی و ڕۆژنامەنووسی کردووەو چەندی بڕوانامەو خەڵاتی بەدەستهێناوە. لەوانە : ڕێکحراوی ئەنجومەنی لاوانی عێراق پڕۆەی بنیاد بە پلەی نایاب. بەرهەمی بەنزاکان دەستپێدەکەمی بڵاوکردووەتەوە. لە هەڵەبجە نیشتەجێیە.

هۆدە

شانۆییە. بەرهەمی سەندیکای هونەرمەندانی کوردستان لقی هەڵەبجەیە. بە هاوکاری ئۆفیسی کلتوری قوباد تاڵەبانی. نووسین و دەرهێنانی : هۆگۆ هەڤاڵ. بە سوود وەرگرتن لە لە شانۆیی دورگەی پەرتووک. ئەکتەرەکان: هەردی هادی، هامیار حەمەومین، کارۆ سۆران، ڕەزوان حەیدەر، پارسا هەورامان. بەڕێوەبەری بەرهەم: محەمەد عەبدوڵا.دیکۆر : ئەردەڵان کاکەیی. ڕوناکی: سۆزیار حەمید،  هونەری: ساسان فەرهەنگ. گرافیک دیزاین: ڕێبین حەمەومین. ڕۆژانی ٢ی ١٠ی ٢٠٢٦ تا ١٠ی ١٠ی ٢٠٢٦ لە سەر شانۆی پەیمانگای هونەرەجوانەکانی هەڵەبجە نماییشکراوە.